X
تبلیغات
نجوم

نجوم

ماسه های روان بارکن بر روی مریخ

ماسه های روان بارکن بر روی مریخ
شرح:

چه زمان هایی مریخ مایع گون عمل می کند ؟ اگر چه هر مایعی که بر روی سطح بیاید یخ بسته ، سپس به سرعت تبخیر شده و به جو مریخ می پیوندد اما باد های مداوم در سطح این سیاره این توانایی را دارند که ماسه های شنی بسیار بزرگ و روان را حرکت دهند و تپه هایی را به وجود بیاورند که شبیه به مایعات است . شما می توانید در سمت راست تصویر بالا دو عدد از این دشت های بلند به وجود آمده در جنوب سیاره مریخ ، جایی که تنها دو فصل بهار و تابستان با یکدیگر تغییر می کنند ، را مشاهده کنید . یک تپه برآمده روشن نیز از این دست ، در بالا سمت چپ تصویر مشاهده می شود .  هنگامی که باد ها از راست به چپ می وزند ، ماسه های روان بلند شده و شروع به چرخیدن در نواحی ماهوری ( تپه های شنی ) می کنند که حاصل آن به وجود آمدن این رگه های زیبا است . تپه های قوسی شکل تاریکی که در تصویر دیده می شوند ، حاصل ذرات ریز شن هستند، این تپه های ماهوری بارکن ( barchan ) نام دارند . مشابه آنان بر روی سیاره زمین فرم هایی ساخته شده از ماسه هستند .  بارکن ها می توانند دست نخورده در مسیر باد حرکت کرده و به یکدیگر بپیوندند . در مدت چند هفته گذشته باد های جنوبی مریخ به شدت شروع به وزدین کرده  که سبب شده است گرد و غبار بسیاری بلند شود . اگر این گرد و غبار در جو سیاره بسیار بالا بروند در میان شاخص های مشهور دیگر مریخ قرار خواهند گرفت.  

 

عکس از : HiRISE, MRO, LPL (U. Arizona), NASA


سیاهچاله ای از نزدیک  

سیاهچاله ای از نزدیک
شرح: نقاشی از : April Hobart, CXC

غبار ستاره ای NGC 1333

غبار ستاره ای NGC 1333
شرح: NGC 1333 به صورت سحابی بازتابی و نور مرئی قابل رویت است، نور آبی حاصل از بازتاب نور ستارگان از غبار ها است با ته رنگ آبی مشاهده می شود و بر این سحابی حکمرانی می نماید. این سحابی که در فاصله حدود 1000 سال نوری از ما و در صورت فلکی قهرمان برساوش واقع شده است، در امتداد لبه خود ابری بزرگ از ابر مولکولی که زادگاه ستارگان است را داراست. این تصویر نزدیک از سحابی نمایان گر آن است که این جرم حدود 4 سال نوری از آسمان را پوشش می دهد. این تصویر همچنین جزئیاتی از مناطق غبار آلود در کنار رنگ قرمز جت ها و گازهای درخشان ستارگان تازه متولد یافته را نمایان می کند. در حقیقت NGC1333 دارای صدها ستاره است که عمری کمتر از یک میلیون سال دارند، اغلب آنها هنوز به دلیل غبارهای ستاره ای نافذ از دیده تلسکوپ های اپتیکی دور مانده اند. بخش آشفته احتمالا محیطی شبیه به آنچه است که خورشید ما 4.5 میلیارد سال پیش در هنگام شکل گیری تجربه کرده است. عکس از: Stephen Leshin
+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 4:41 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

 
تصویر بزرگ

تصویر بزرگ
شرح: این نمایشی است از سحابی ای درخشان در آسمان شب زمین که به وسیله تلسکوپ و دوربینی حساس، منظره ای زیبا را پدید آورده است. اما آنها نامرئی هستند در حالی که با چشم غیر مسلح رویت می شوند. این درک وسعت و موقعیت نسبی آنها را مشکل می کند. بنابراین به این عکس تاثیر گذار که از آسمان زمستان و شمالی ثبت شده است توجه کنید. با نوردهی کلی 40 ساعت، عکس پر زحمت موزائیکی فوق نشان دهنده سحابی غنی ای است که در آسمان گسترش یافته، این سحابی که با نام ابر حباب جبار-نهر شناخته می شود در بالای خانه ای در حومه بوستن در آمریکا ثبت شده است. در داخل این منظره ژرف و باز، سحابی ها اغلب باریک تر دیده می شوند، که این شامل سحابی جبار، روزت، سحابی دریای زرد، سحابی کالیفرنیا و حلقه بارنارد می شود. صورت فلکی آشنای جبار در پیش نمای تصویر هویدا است. ستاره درخشان شعرای یمانی در چپ سقف، و خوشه پروین نیز در بالای درخت در راست تصویر قابل رویت است. نمای بزرگ تصویر شامل راهنمای ساده صور فلکی در اینجا است. عکس از: Dennis di Cicco (TWAN) & Sean Walker, Skyandtelescope.com
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم فروردین 1388ساعت 3:22 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

قلعه و ماه کامل

  قلعه و ماه کامل

قلعه و ماه کامل
شرح:

ابرها نمیتوانند این ماه کامل روشن را بر فراز قلعه قرون وسطایی Tourrette-Levens نزدیک نایس فرانسه پنهان کنند. اولین ماه کامل بهار در نیم کره شمالی و پاییز در نیم کره جنوبی در حالیکه در اعتدال ماه مارچ بود دقیقا در 9 آپریل (20 فروردین) در ساعت 14:56 دقیقه به وقت جهانی کامل شد. این ماه، مشهور به ماه عید پاک، تاریخ جشن مسیحی عید پاک را در اولین یکشنبه بعد از خود در بهار شمالی معلوم میکند. در شمال همچنین ماه چمن زار یا ماه تخم مرغ نامیده میشود، این ماه کامل در نیمکره جنوبی در اعتدال پاییزی قرار دارد و سراسر شب را همانند یک ماه شکارچی میدرخشد.

کاری از: Paolo Tanga, Observatoire de la Cote d'Azur
ترجمه: علیرضا عظیمی


شاید سایه های ناهموار بر قسمتهای حلقه زحل اشاره میکنند  

شاید سایه های ناهموار بر قسمتهای حلقه زحل اشاره میکنند
شرح:

دلیل ایجاد سایه های ناهموار غیر معمول بر روی حلقه های زحل چیست؟ هنوز هیچکسی یقین ندارد. وقتی زحل به اعتدال خود رسید، حلقه های آن فقط لبه خودشان را به زمین و خورشید نشان میدادند. در نتیجه، قمرهای زحل بطور عادی سایه های بلندی روی حلقه ها ایجاد میکنند. برای مثال این سایه عمودی کشیده شده میماس است که در بالا سمت راست دیده میشود. مجموعه سایه های ناهموار و کوچکتر که به طور مورب ادامه دارند، هنوز، غیر معمول هستند. حالا میدانیم که حلقه های زحل قسمتهایی برای صدها سال ساخته اند، اما این قسمتها برای تصویربرداری شدن بسیار دور هستند. بنابراین هیجان انگیز است که یک فرضیه ابتدایی میگوید آن سایه های ناهموار نیمرخ گذر گروهی از قسمتهای حلقه است که توسط گرانش شان بطور موقت نزدیک هم نگه داشته شده اند. در آینده کار کردن روی این مسئله به طور حتم ادامه دارد، در حالیکه فضاپیمای روبوتیک کاسینی به دور زحل میچرخید عکس بالا را گرفته است و عکاسی از حلقه های باشکوه زحل در زمان اعتدال زحل تا آگوست امسال ادامه دارد.

کاری از: NASA, JPL, Space Sciences Institute
ترجمه: علیرضا عظیمی


M101 ، کهکشان مارپیچ  

M101 ، کهکشان مارپیچ
شرح:

بسیاری از کهکشان ها در دسته کهکشان های مارپیچی قرار می گیرند، نظیر کهکشان بسیار زیبای  . آن چه حیرت آور است اینکه این کهکشان در فاصله 27 میلیون سال نوری از ما قرار دارد و شما اکنون به این زیبایی آن را نظاره می کنید. اخیرا شواهدی به دست آمده که نشان از برهمکنش گرانشی این کهکشان با یک کهکشان همسایه است و در نتیجه آن امواجی از گاز فشرده و چگال به وجود آمده  است. این امواج باعث تراکم همین گازها شده و ستاره ای جدید را می آفرینند.

                                         Credit & Copyright: Adam Block, Mt. Lemmon SkyCenter, U. Arizona  

ترجمه: احسان مهرجو

  رد ستارگان بر فراز تلسکوپ کانادا - فرانسه - هاوایی  

رد ستارگان بر فراز تلسکوپ کانادا - فرانسه - هاوایی
شرح:

(برای دیدن فیلم، روی عکس کلیک کرده و فایل را دانلود کنید و یا به اینجا بروید. از مشکلی که امروز و روزهای گذشته برای سایت تصویر روز نجوم رخ داده بود، عذر خواهی می کنیم .)

تنها کافی است دوربین خود را روی سه پایه ای نصب کنید تا شما هم بتوانید چنین عکس زیبایی از رد ستارگان که بر اثر چرخش زمین حول محورش به وجود می آید ، بگیرید . البته ترکیب یک فیلم گذر زمان مثل آنچه در بالا معلوم است شاید به تلاش بیشتری نیاز داشته باشد . این فیلم که در تاریخ 13 اکتبر سال 2006 و بر فراز کوه های موناکی در هاوایی آمریکا ساخته شده توانسته است به زیبایی آنچه را که در یک شب ، اگر شما می توانستید فکرتان را در درک بصری تصویریتان حدود 1 صدم ثانیه نگه دارید ، ببینید را ثبت کند . فیلم از آسمان تاریک و ستاره های نقطه مانند شروع می شود و نشان می دهد که چگونه ستاره ها پدیدار می شوند به طوریکه بر فراز یک شب حرکت می کنند ( بر اثر چرخش زمین) . در مرکز هدف مانندی که رد ستاره ها درست کرده است قطب و در نزدیکی آن نیز ستاره قطبی قرار دارد . در سمت چپ زمینه نیز ، تلسکوپ 3/7 متری مشترک بین کشور های کانادا _ فرانسه_ هاوایی (CFHT) ، قابل مشاهده است . نور قرمزی که گنبد CFHT را در اول فیلم مشخص کرده توسط نور کم ماشین ایجاد شده و در میان فیلم نیز طلوع ماه باعث روشن شدن تدریجی گنبد CFHT می شود . فیلم گذر زمان بالا با گرفتن 1000 عکس پشت سر هم توسط دوربین دیجیتال به وجود آمده که در کل حدود 9 ساعت عکاسی است .

عکس از : Jean-Charles Cuillandre (CFHT)


M39 ، خوشه ای باز در صلیب شمالی

 
  نجوم قرون وسطی از صومعه‌ی «ملک»  

نجوم قرون وسطی از صومعه‌ی «ملک»
شرح:

نسخه‌ی دست نوشته‌ی بالا که به صورت اتفاقی کشف شده است٬ دید گرافیکی از نجوم در قرون وسطی- پیش از رنسانس و نفوذ نیکولاس کوپرنیک٬ تیکو براهه٬ یوهان کپلر و گالیله- را در اختیار قرار می‌دهد. این صفحه‌ی جالب توجه از یادداشت‌ها‌ی نطق‌ها‌ی نجومی گردآوری شده از سوی یک راهب «مجیستر ولفگانگ دو استریا» (Magister Wolfgang de Styria) پیش ازسال 1490 و در صومعه‌ی Melk٬ اتریش بدست آمده است. تصویر‌های بالا هندسه‌ی لازم برای گرفتگی‌های ماه (چپ) و خورشید را در سیستم زمین- مرکز بطلمیوس شرح می‌دهد. پایین- چپ٬ نموداری از منظومه‌ی شمسی در سیستم بطلمیوس است و پایین- راست٬ جدول محاسبه‌ی تاریخ یکشنبه عید پاک در گاه‌ شماری یولیانی است. متن بالا- راست٬ حرکت سیارات را در سیستم بطلمیوس توضیح می‌دهد. نسخه‌ی خطی واقعی در صومعه‌ی تاریخی Melk به صورت بخشی از نمایشگاه ویژه در طول سال جهانی نجوم به معرض نمایش گذاشته شده است.

 


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم فروردین 1388ساعت 3:19 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

ایستگاه فضایی بین المللی دوباره گسترش یافت

ایستگاه فضایی بین المللی دوباره گسترش یافت

ایستگاه فضایی بین المللی دوباره گسترش یافت
شرح:

ارتقاء ایستگاه فضایی بین المللی باعث تغییر در شکل این ایستگاه شده است . به تازگی این ماموریت اتمام یافته ، مدارگرد شاتل فضایی دیسکاوری  ISS   را ملاقات کرد و به آن اجزائی از قبیل خرپا و صفحات خورشیدی جدیدی اضافه نمود . آرایه کاملی از صفحات خورشیدی متمایل به توسعه در تصویر بالا که سرنشینان شاتل دیسکاوری پس از دور شدن از ISS و در هنگام بازگشت به زمین آن را گرفته اند ، مشخص است . شما می توانید ارتقاء یافتن بهترین پایگاه فضایی زمین را در سال های گذشته ، با دیدن تصویر بالا و تصاویر قبلی مشاهده کنید . همچنین در تصویر بالا اجزاء متفاوت زیادی از جمله : یک بازوی روباتیک ، و یک مخزن تغذیه نیز قابل روئیت هستند . ساخت ساختمان  ISS از سال 1998 شروع شده است .

 
دور دنیا در 80 تلسکوپ! روز بعد روز بعد

دور دنیا در 80 تلسکوپ!
شرح:

دوست دارید به یک گردش فوق العاده بروید؟ امروز، با دیدن 80 تلسکوپ، می توانید. رصدخانه جنوبی اروپا، به مناسبت یکی از برنامه های بنیادی سال جهانی نجوم، 100 ساعت نجوم، پخش اینترنتی 24 ساعته ای را ترتیب داده است. در این برنامه، می توانید تعدادی از پیشرفته ترین تلسکوپ های جهان را، که به بررسی عالم در نور مرئی و سایر پرتوها می پردازند، ببینید. تلسکوپ های جمینی در هاوایی و رصدخانه بزرگ موناکی اولین ایستگاه های این پروژه در ساعت 9 روز سوم آوریل به وقت جهانی هستند. از دیگر رصدخانه ها، می توان به ماهواره سوییفت، تلسکوپ فضایی پرتو گاما فرمی، تلسکوپ چاندرا در هیمالیا، تلسکوپ 10 متری قطب جنوب و رصدخانه نوترینویی جنوبگان اشاره کرد.

عکس از: ESO / 100 Hours of Astronomy

+ نوشته شده در  چهارشنبه نوزدهم فروردین 1388ساعت 3:19 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

حفره سياه (سياهچاله) چيست؟


حفره سياه (سياهچاله) چيست؟

يكي از شگفتي هاي فضا وجود حفره هاي سياه در آن است. مكان هايي كه در اثر جاذبه بي نهايت حتي نور از آن قابل گريز نيست و هر چه در آن وارد شود ديگر خارج نخواهد شد. به اين حفره ها در دانش نجوم سياه چال هاي فضايي گفته مي شود كه در اين مقاله به آن مي پردازيم.
بر اساس قانون جاذبه نيوتن، هر جرمي داراي نيروي جاذبه بوده و مقدار آن رابطه عكس با مجذور فاصله از آن دارد.
در سال1795 لاپلاس با استفاده از قانون جاذبه نيوتن تئوري خود را چنين بيان كرد: اگر جسمي با جرم M آن قدر فشرده شود كه شعاع آن، rs كمتر از مقدار rs=2GM/c2 شود [G ضريب ثابت جهاني نيروي جاذبه و c سرعت نور] ، در نتيجه سرعت فرار از آن از سرعت نور بيشتر خواهد بود. آلبرت انيشتن مي گويد: هيچ جسمي نمي تواند از نور سريع تر حركت كند. اگر دو جسم با سرعت نور در خلاف جهت هم نيز حركت كنند باز هم نسبت سرعت آنها به يكديگر برابر با سرعت نور است. در واقع سرعت نور حد مطلق سرعت است. با توجه به اين نكته كه چون سرعت گريز از حفره هاي سياه بيشتر از نور است پس فرار از آن غير ممكن است.
آلبرت انيشتن در سال1915 در تئوري نسبيت خود(رابطه نيروي جاذبه، زمان و حجم) وجود اين سياه چال ها را عنوان كرد. اثبات فيزيكي و فرمولي آن تا سال ها ميسر نبود. اما امروزه به وجود آنها پي برده شده است. در اين تئوري، زمان به عنوان يك بعد (زمان فضايي) نيز شناخته شده است. از آنجايي كه نور نمي تواند از حفره ها بگريزد پس در فضا چنين جسمي قابل رويت نيست.

پيدايش
نوع و اندازه سياه چال ها زمان پيدايش آنها را تعيين مي كند. برخي از آنها در ابتداي تشكيل كائنات بوجود آمده و اكثراً در مركز كهكشان ها بوده و به آنها سياه چال هاي عظيم يا غول پيكر (Supermassive Black Holes) گفته مي شود. نوع ديگر آن استلارها (Stellars) هستند كه در اثر انفجار سوپرنواها بوجود مي آيند. انواع كوچك تر آنها تا اندازه كوچكتر از يك الكترون با جرم زياد وجود دارند.

سياه چال هاي غول پيكر
جرم اين سياه چال ها از يك ميليون تا سه ميليارد برابر خورشيد بوده و در ابتداي تولد كيهان پيدايش يافته اند. زماني كه هر نوع ماده، ستاره و يا سياره اي در نزديكي آن گرفتار جاذبه اش شود، با سرعت سرسام آور و به صورت مارپيچ به سمت مركز آن كشيده شده و در اثر جاذبه شديد بتدريج به يك صفحه تبديل مي شود. در يكي از تحقيقات اخترشناسان سرعت ورود چندين سياره به درون مركز كهكشان راه شيري محاسبه و معادل4 ميليون كيلومتر در ساعت بوده است. حتي سيارات غول پيكر قبل از رسيدن به هسته اصلي در اثر نيروي جاذبه بسيار قوي آن تكه تكه مي شوند.
با افزايش سرعت و برخورد قطعات به يكديگر و توليد اصطكاك شديد، دما به دهها ميليون درجه سانتي گراد رسيده و در اين حرارت اشعه هاي ايكس و گاما توليد مي شوند. با رديابي اين تشعشعات، مي توان به موجوديت آنها پي برد. به علت اين برخورد و اصطكاك شديد در نزديكي حفره ها نور بسيار درخشنده اي توليد و در نتيجه، مكان اين نوع حفره ها در كهكشان ها قابل رد يابي است. نام ديگر آنها «كواسار» (ستاره دجاجه) بوده و درخشنده ترين اجسام در فضا هستند.
دانشمندان بر اين عقيده اند كه زمان پيدايش آنها در ابتداي تولد كائنات بوده و امكان بوجود آمدن مجدد آنها مقدور نيست. به مركز اين نوع كهكشان ها «AGN» كه مخفف هسته فعال كهكشان است گفته مي شود. دانشمند انگليسي «هاكينگ» معتقد است كه جرم اصلي عالم را حفره هاي سياهي تشكيل مي دهند كه در ابتداي پيدايش جهان بوجود آمده اند. در اين فاصله زماني، سياه چال هاي اوليه از بين رفته ولي بزرگترها باقي مانده اند. در سال1994 اولين سياه چال به جرم2/5 تا3/5 ميليارد برابر منظومه شمسي توسط تلسكوپ هاي قوي در مركز كهكشان M87 پيدا شد.
آيا تمام كهكشان ها داراي حفره سياه هستند؟ اين سوالي است كه تاكنون پاسخي براي آن وجود نداشته است. برخي مواد ورودي به آنها در اثر سرعت سرسام آور قبل از رسيدن از قطبين آن خارج مي شوند. اين پديده بنام «جت كهكشاني» معروف بوده و قابل رويت است.

استلارها
اين نوع حفره ها از انفجار سوپرنوايي بوجود مي آيند. براي تشكيل اين نوع حفره ها جرم ستاره ها بايد حداقل سه برابر خورشيد باشد و در واقع آنها از مرگ ستارگان غول پيكر به وجود مي آيند.
در زمان تولد، سوخت ستاره هاي جوان، هيدروژن است. در مركز هسته به علت نيروي جاذبه، فشار و حرارت شديد، واكنش اتمي اتفاق افتاده و هيدروژن تبديل به هليوم، نور، حرارت و تشعشع گشته و به سطح آن پرتاب مي شود. در اين زمان ستاره در حال درخشش و سوختن است. نيروي حاصل از گريز حرارت، نور و تشعشات ستاره، باعث خنثي شدن نيروي جاذبه مي شود. اين تعادل تا زماني برقرار است كه سوخت ستاره تمام نشود. اما پس از پايان سوخت (هيدروژن) و تبديل اكثر آن به هليوم، يك واكنش اتمي ديگر اتفاق افتاده و هليوم به كربن و باقيمانده آن به صورت تشعشع به انرژي تبديل مي شود. اين واكنش ادامه يافته و كربن به اكسيژن و بعد به سيليكون و در انتها به آهن تبديل مي شود. واكنش اتمي در زمان بوجود آمدن هسته آهني متوقف مي شود.
اگر ستارگان قديمي را دو نيم كنيم، ملاحظه خواهيم كرد كه از يك هسته آهني و لايه هاي فوقاني، بترتيب سيليكون، كربن، هليوم و هيدروژن تشكيل شده است. غير از هسته مركزي تمام لايه ها در حال سوختن هستند. در نهايت واكنش اتمي به علت نيروي شديد جاذبه و حرارت و فشار، تمام اجزاء عناصر هسته آهني را تبديل به نوترون مي كند. بتدريج با اتمام سوخت ستاره، نيروي گريز از مركز تشعشعات، حرارت و نور ديگر وجود ندارد تا بتواند نيروي جاذبه را خنثي كند. در نتيجه لايه هاي فوقاني به سمت مركز كشيده شده و بر اثر برخورد با هسته نوتروني منفجر و به سطح پرتاب مي شوند. اين واكنش را انفجار سوپرنوايي مي نامند. آنچه اتفاق مي افتد انفجار لايه هاي فوقاني بوده و ما فقط سطح خارجي آن را مشاهده مي كنيم. اين انفجار در واقع در اثر واكنش دروني بوده و فقط هسته باقي مي ماند.
در اين جا ستاره مي ميرد و اخترشناسان آن را مرگ ستاره ناميده اند.
وقتي كه يك ستاره سوختش تمام مي شود مانند يك بمب منفجر شده و در زمان وقوع آن درخشش به ميلياردها برابر خورشيد مي رسد. ستاره هايي تا جرم1/4 برابر خورشيد به كوتوله هاي سفيد،1/4 تا3 برابر خورشيد به ستاره هاي نوتروني و از سه برابر بزرگتر از خورشيد به سياه چال هاي فضايي تبديل خواهند شد. حداقل جرم مورد نياز براي ايجاد سياه چال ها بنام «لاندو اوپن هايمر ولكو» ناميده و محاسبه شده است.
نزديك ترين سياه چال به ما «سايگنوس ايكس يك» است كه در سال971 رصد شده است. كهكشان راه شيري داراي بيش از چند ميليون از آنهاست. به وجود آمدن اين نوع سياه چال ها تا كنون ادامه داشته و هم چنان در حال تشكيل است ولي پيدايش جديد نوع اول آن امكان پذير نيست. انواع بزرگتر سياه چال ها داراي جرمي بيش از5 تا100 برابر خورشيد بوده و قطر آنها بين32 الي650 كيلومتر است. تعداد25 عدد از آنها تاكنون در كهكشان ما، راه شيري، رصد شده است.

سياه چال هاي كوچك
در مقايسه با دو نوع ذكر شده، سياه چال هاي كوچك از ابعاد كوچكتري برخوردارند. نوع ميكروي آن داراي جرمي معادل يك كيلومتر مكعب آب بوده كه در ابعادي كوچكتر از يك الكترون فشرده شده است. جرم برخي نيز 1017 گرم است.

مشخصات سياه چال ها
همان گونه كه ذكر شد نيروي جاذبه آنها به قدري زياد است كه حتي نور قادر به فرار از آن نيست. اين جارو برقي ها و يا هيولاهاي كيهاني همه چيز را در خود مي بلعند و بهتر است به آن نزديك نشويم!
طبق تئوري هاي بيان شده، زمان در نزديكي سياه چال ها كند و درون آن متوقف مي شود. شايد براي سفر در زمان بتوان از آنها استفاده كرد. زمان و مكان در اينجا بر اثر نيروي جاذبه بي نهايت كاملاً به هم ريخته شده و آخرين شكل ماده در آن تحقق مي يابد. بسيار سخت است كه تصور كنيم يك ماده با چنين جرمي تقريباً داراي حجم نباشد ولي اين آن چيزي است كه در مركز حفره سياه وجود دارد.
به طور كلي آنها داراي دو محدوده هستند. مركز آن به نام يكتايي (Singularity) ناميده شده و در واقع جرم آن را تشكيل مي دهد. در اينجا كل جرم يك ستاره در ابعاد ميليون ها برابر كوچكتر فشرده شده است. در حاشيه آن منطقه ديگري بنام واقعه و يا حد افق (Event Horizon) وجود دارد كه در اصل اين يك فاصله فيزيكي نيست بلكه محدوده اي است كه بعد از آن امكان بازگشت وجود ندارد. هر قدر يكتايي بزرگتر باشد، واقعه افق آن بزرگتر خواهد بود. نور پس از عبور از اين محدوده ديگر نمي تواند از سياه چال بگريزد. تشعشعات آن بنام «شوارتست چايلد» نامگذاري شده است.

رديابي
ما مي دانيم، اكثر سيارات به علت جاذبه آن به دور يك ستاره بزرگ در گردش هستند. زماني كه اخترشناسان سياراتي را ديدند كه به دور مركزي مي چرخند كه ستاره اي وجود ندارد، نتيجه خواهند گرفت، كه يك سياه چال يا ستاره نتروني در آن وجود دارد. در كل آنها با سه عامل جرم، شارژ الكتريكي و سرعت گردشي شناخته مي شوند. اگر جرم خورشيد ما به اندازه يك كره به قطر6 كيلومتر كوچك شود تبديل به يك سياه چال خواهد شد.

لنزهاي فضايي
فرض كنيد كه زمين در يك سو و يك ستاره در طرف مقابل باشد. نور آن به طور معمول به زمين مي رسد. اگر يك سياه چال در حركت باشد و ميان زمين و آن ستاره قرار گيرد، به علت جاذبه بسيار قوي آن، نور متصاعد شده از ستاره به سمت سياه چال منحرف و متمركز مي شود. در اينجا ما آن ستاره را بسيار درخشنده تر از گذشته خواهيم ديد. اين واقعه را اثر لنز فضايي مي گويند. درست مشابه آن است كه ما يك ذره بين را در جلوي نور خورشيده قرار دهيم، خواهيم ديد كه پرتوهاي نور آن در يك نقطه متمركز و آنجا بسيار درخشنده تر مي شود. اين همان اثري است كه سياه چال در زمان عبور خود از ميان زمين و يك ستاره به وجود مي آورد و يكي از راههاي كشف آنهاست.
با توجه به وجود ميلياردها حفره و ايجاد انحراف در نور منتشره از ستارگان، در زمين، بسياري از آنها را درجاي اصلي خود نمي توانيم رصد كنيم، زيرا كه پرتوي آنها به سمت حفره سياه منحرف شده است.

پايان انرژي
پس از اتمام سوخت ستاره ها چه اتفاقي خواهد افتاد؟ آيا جهان تبديل به يك مجموعه سيارات سرد و خاموش خواهد شد كه در حال دور شدن از يكديگرند؟ اين سئوالي است كه جوابش براي بشر نامعلوم است.

نويسنده: مهندس سعيد صالحي
منبع : مجله نفت پارس

پي نوشته ها :

اصطلاح سياه چاله يا حفره هاي سياه را دانشمند بزرگ و اولين متخصص فيزيك نظري در زمينه سياه چاله ها،«جان ويلر» اين نام را براي آنها انتخاب كرد. كتاب گرانش وي كه به همراه «ميسنر» و « تورن» نوشته شد همچنان از نوشته هاي كلاسيك و مراجع مهم نسبيت است كه از پايه شروع كرده تانسور ها را توضيح مي دهد و به فيزيك كوانتم و ترموديناميك و مباحث پيشرفته ديگر مي رسد.

چگونگي تشکيل سياه چاله:

حفرههاي سياه بازمانده از ستارگان عظيمي هستند كه سوختشان به اتمام رسيده و به اصطلاح مرده اند. البته، فقط ستارگاني كه حجم آنها بيش از سه برابر خورشيد خودمان است، حفرههاي سياه بوجود ميآورند. بعضي از اين ستارگان عظيم، منفجر شده و بصورت يك "سوپر نوا"ي درخشان در ميآيند. بعضي سوپر نواها، بطور كامل منفجر شده و چيزي از خود باقي نمي گذارند. اما بعضي ديگر در مركز خودشان فرو ميريزند و همه مواد در آنها با هم محكم برخورد كرده و به هم مي چسبند. بستگي به اينكه مركز آنها چقدر عظيم و حجيم باشد، سوپر نواها تبديل به نوترون شده و يا تبديل به حفرههاي سياه ميشوند.

چرا حفره سياه ناميده شد؟

به اين خاطر كه ما نميتوانيم خود حفرههاي سياه را ببينيم، ممكن است فكر كنيم كه پيدا كردن آنها غير ممكن است. اما به كمك فنآوريهاي ستاره شناسي، اولين آنها در سال 1972 ميلادي كشف شد. نام اين حفره Cyghus x-1 و متعلق به كهكشان راه شيري است. با وجود اينكه خود حفرههاي سياه ديده نميشوند، اما تاثير قوة جاذبه عظيم آنها بر ستارههاي نزديكشان را ميتوان بررسي كرد. هميشه يك ستاره، با سوپر نوا جفت ميشود و گازهاي حاصل از آن ستاره بصورت مارپيچ به داخل سوپر نوا بلعيده ميشوند. حركت مارپيچي گازها، تصوير يك حفره سياه را در مركز سوپر نوا بوجود ميآورد و بدين جهت است كه آن را حفره سياه مينامند.

اندازه حفره هاي سياه

در اين زمينه ظاهر بين علما اختلاف است . در مقاله بالا ميزان آنرا از  يك ميليون تا سه ميليارد برابر خورشيد ذکر کرده . در مقاله اي ديگر به آدرس :http://parssky.com/news/articles/default.aspx?NewsID=1155227702&Cat=Astrophysics که تحت عنوان : سياهچاله ها از ابتدا تا انتها آمده اين ميزان را : بين جرم خورشيد و صد ميليون برابر جرم خورشيد  دانسته و در مقاله اي ديگر به آدرس :http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/knowl2/blackholes.html و تحت عنوان :Black Holes: What Are They? اين ميزان را ازحداقل  10 تا 15 برابر جرم خورشيد دانسته است.(Black holes are the evolutionary endpoints of stars at least 10 to 15 times as massive as the Sun) بهر حال آنچه که مسلم است ، آنها جرم عظيمي دارند.

منابع ديگر :

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم فروردین 1388ساعت 8:7 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

می خواهم سفری به آنسوی جهان داشته باشم.مارکوپولو مشرق زمین و کلمب مغرب زمین را سیاحت کرد.اما این سفر مرا از خانه ام زمین دور می کند.ازماه از خورشید و سیارات بیرون می برد...از ستارگانی که درآسمان می بینم...بیش از بیلیون ستاره ای که بدون کمک بزرگترین تلسکوپ ها نمیبینیم عبور می دهد.من در جست و جوی ساختار جهان از میان گرداب های بزرگ ستاره ها به کهکشان هایی که از زمین قابل مشاهده است...سفر خواهم کرد و سپس فقط با استفاده از تخیل ادامه خواهم داد...آینده به کسانی تعلق دارد که به زیبایی رویاهایشان اعتقاد داشته باشند...
چند روزی آسمان نزدیک است...آسمان را دریاب...

تاج شفق



تاج شفق بر فراز نروژشرح:
بالاتر از بلندترین برج های مخابراتی، بالاتر از بلندترین کوه، بالاتر از بالاترین هواپیما، قلمرو شفق ها قرار دارد. ارتفاع شفق ها به ندرت به کمتر از 60 کیلومتر می رسد و می توانند تا بیشتر از 1000 کیلومتر هم برسند. نور شفق نتیجه ی برخورد الکترون ها و پروتون های پرانرژی با مولکولهای موجود در جو زمین است. هنگامی که از فضا نگاه کنیم، مکرراً شفق های کاملی به صورت دایره هایی به دور یکی از قطب های مغناطیسی زمین ظاهر خواهند شد. این تاج شفق بنفش رنگ کمیاب در سال 2004 بر فراز هارستاد نروژ اتفاق افتاده است.
عکس از: Frank Andreassen (nettfoto.no)

دوستان علاقه مند به نجوم این هم وبلاگ دیگه از من دربارهی نجوم :

http://www.shafagh-ghotbi.blogspot.com/

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم فروردین 1388ساعت 7:53 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

منظومه خورشیدی

منظومه شمسی ما

ما، از سرزمین کوچک خود، به اقیانوس کیهانی پهناوری به گستره هزاران سال نوری، می نگریم.

درگذشته، اخترشناسان نقاط نورانی در آسمان می دیدند که میان ستارگان حرکت می کردند.  آنها نام این نقاط نورانی متحرک را سیاره، به معنای چیزی که حرکت می کند گذاشتند و به هر یک از آنان نام یکی از خدایان باستانی را دادند.

مشتری (هرمزد ایرانی یا ژوپیتر رومی) خدای خدایان

مریخ خدای جنگ

عُطارِد (تیر ایرانی یا مرکوری رومی) پیام آور خدایان

زهره (ناهید یا آناهیتا ایرانی و ونوس رومی) خدای زیبایی و عشق

زحل (کیوان ایرانی یا ساترن اروپایی) پدر مشتری و خدای کشاورزی

دنباله دارها با دم مسحور کننده شان و شهاب های درخشان که گاهی در آسمان دیده می شدند نیز مورد مطالعه رصدگران آن زمان قرار می گرفتند

از زمان اختراع تلسکوپ سه سیاره دیگر نیز به جمع سیارات منظومه شمسی پیوستند: اورانوس (١٧٨١) ، نپتون (١٨٤٦) و پلوتون (در صورتی که آن را هنوز سیاره به شمار آوریم ١٩٣٠).

علاوه بر آنها، هزاران جرم کوچک دیگر نیز، مانند خرده سیاره ها و دنباله دارها وجود دارد. بیشتر سیارکها در منطقه ای بین مدار مریخ و مدار مشتری قرار دارند. در حالی که مکان اصلی دنباله دارها، آنسوی مدار پلوتون، در ابر اورت است.

چهار سیاره نزدیک خورشید (عطارد، زهره، زمین و مریخ)به دلیل سطح سنگی و جامدی که دارند، سیارات سنگی نامیده می شوند. چهار سیاره بزرگ که در آنسوی مدار مریخ هستند ( مشتری، زحل، اورانوس و نپتون)سیارات گازی نام دارند. سیاره کوچک و دور دست پلوتون سطحی جامد اما یخی دارد.

تقریبا همه سیارات – و برخی از قمرهای آنها – جو دارند. بخش زیادی از جوّ زمین، از نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. زهره جوّ ضخیمی از دی اکسید کربن(Co2) ، به همراه رده هایی از گازهای سمی مانند دی اکسید گوگرد (سولفور دی اکسید)، دارد. جوّ مریخ از گاز  دی اکسید کربن تشکیل شده است که بسیار نازک است. مشتری، زحل، اورانوس و نپتون عمدتاً از هیدروژن و هلیم هستند. پلوتون، زمانی که در نزدیکی خورشید است، جوّ رقیقی دارد، امّا هنگامی که از خورشید فاصله می گیرد و به مناطق دورتر مدارش می رود، جوّش یخ می زند و برروی سطح فرو می ریزد. از این نظر، پلوتون مانند یک دنباله دار رفتار می کند.

تاکنون بیش از ١٦٠ قمر، در مدارهایی در اطراف سیارات، با اندازه هایی بزرگتر از ماه ما تا خرده سنگهای کوچک شناخته شده است. بسیاری از آنها با فضاپیماهای سیاره ای کشف شده اند. برخی از این اقمار جو دارند (مانند تیتان قمر زحل). حتی برخی میدان های مغناطیسی دارند (مانند گانمید، قمر مشتری). یو یکی از اقمار مشتری، فعاّل ترین جرم منظومه شمسی از جهت فعالیت های آتشفشانی است. ممکن است اقیانوسی در زیر پوسته یخی اروپا، قمر مشتری نهفته باشد و تصاویر رسیده از گانمید، حرکت تاریخی پوسته های یخی را نشان می دهد. برخی از اقمار، خرده سیاراتی هستند که در دام گرانش سیارات افتاده اند. مثال هایی از این گونه قمرها، فوبوس و دیموس و بسیاری از اقمار مشتری، فوئب قمر زحل ، بسیاری از اقمار جدید اورانوس و احتمالا نرید قمر نپتون است.

از سال ١٦١٠ میلادی تا ١٩٧٧ میلادی تصور می شد زحل تنها سیاره ای است که حلقه دارد. اکنون می دانیم که مشتری، اورانوس و نپتون نیز حلقه دار ند؛ گرچه حلقه های زحل، بزرگترین حلقه هاست. ذراتِ این حلقه ها اندازه های متفاوتی از ذرات غبار تا قطعه هایی به اندازه یک خانه دارند و ممکن است ذرات و تکه های سنگی یا یخی باشند.

بیشتر سیارات میدان مغناطیسی دارند که در اطراف سیاره گسترده شده است و مغناط کره را تشکیل داده است. این مغناط کره ها، به همراه ذرّات باردار شناور در آنها، با سیاره می چرخند. خورشید مغناط کره ای دارد که همه منظومه شمسی ما را احاطه می کند.

گذشتگان می پنداشتند زمین مرکز کیهان است و خورشید و تمام ستاره ها به دور آن می گردند. کوپرنیک نشان داد که زمین و همه سیارات به دور خورشید می گردند. کم کم شناخت ما از کیهان بیشتر شد و این پرسش مطرح شد که آیا سیارات دیگری وجود دارند که در آنها حیات وجود داشته باشد؟ در سال های اخیر، ستاره شناسان ابزارهایی برای تشخیص سیارات غول پیکر گازی در اطراف ستاره های دیگر به دست آورده اند.

اما تعریف ستاره چیست؟ انجمن بین المللی نجوم تعریفی را برای سیاره ارائه کرده است :

جرمی که :

۱ – در مداری به دور خورشید باشد،

۲ – جرم کافی برای تامین گرانش خودش داشته باشد، طوری که بر نیروهای جسم صلب مقاومت کند، به گونه ای که شکلش در تعادل هیدرواستاتیکی باشد (تقریبا کروی) 

۳ – در مدارش جرم دیگری نباشد.

برطبق این تعریف پلوتو در کنار انبوهی از خرد سیاره های کمربند کویپر سیاره به شمار نمی آید

تعریف قمر :

انجمن بین المللی نجوم حدّ پایه اندازه یک قمر را یک مایل، یا حدود ٦/١ کیلومتر دانسته است و اجرام کوچک تر از آن که به دور سیاره ای بگردند قمر نام ندارند و فقط قطعه سنگ یا یخی سرگردان به شمار می روند.

خورشید

the sun

تک ستاره منظومه شمسی ما، خورشید، از دوران باستان توجه بشر را به خود جلب کرده است؛ به گونه ای که در بسیاری از اسطوره ها دیده می شود. در برخی از تمدّن های قدیمی ساختارهای سنگی خاصی برای رصد ماه و خورشید ساخته می شد. آنها فصل ها را ثبت می کردند، تقویم می ساختند و گرفت های خورشید و ماه را رصد می کردند. این ساختارهای سنگی نشان از توّجه انسانهای آن دوران به پدیده های نجومی دارد، مانند طلوع و غروب خورشید و ماه و حتی ستارگان و سیارات .

خورشید با فاصله ای تقریبا برابر ٦٠/١٤٩میلیون کیلومتر از زمین، نزدیک ترین ستاره به ما است. این فاصله به نام "واحد نجومی" شناخته می شود که مبنای بسیاری از اندازه گیری ها در فواصل سیارات منظومه شمسی است. خورشید یک کره گازی بسیار بزرگ است که نور و گرمای آن موجب پیدایش حیات در زمین شده است، موجب عمل فتوسنتز در گیاهان می شود و تامین کننده اصلی غذا و سوخت فسیلی در زمین است. تابش خورشید و انحراف محور مدار زمین موجب پیدایش فصل ها می شود. همچنین ارتباط و کنش های میان زمین و خورشید، جریان های اقیانوسی و تغییرات آب و هوایی را سبب می شود.

خورشید ٣٣٢٩٠٠بار پرجرم تر از زمین است و ٩٩.٨٦% جرم کل منظومه شمسی را در بردارد. در مرکز آن فشار و دما بسیار زیاد است. خورشید شش ناحیه دارد : هسته، منطقه تابش، منطقه همرفتی در درون آن، سطح مرئی که به نام نورسپهر یا فوتوسفرشناخته می شود، فام سپهر و تاج که بیرونی ترین ناحیه است.

layers of sun

در هسته، دما ١٥ میلیون درجه سانتی گراد است؛ دمایی که برای انجام واکنش های هسته ای کافی است. انرژی تولید شده در مرکز خورشید، منشا همه نور و گرمایی است که ما در زمین دریافت می کنیم. منبع انرژی این ستاره فرآیند همجوشی هسته ای است که در آن اتم هیدروژن به هلیم تبدیل می شود.این واکنش در درون هسته جای می گیرد که خود یک چهارم شعاع خورشید را در بر می گیرد.ذرات نوترینو ناشی از واکنشهای هسته ای درون خورشید در زمین قابل کشف هستند.ساختمان ودینامیک خورشید در علمی به نام خور لرزه نگاری(Helioseismology) مورد بررسی قرار می گیرد.یک منطقه تابشی(radiative)  وبعد از آن یک منطقه همرفتی (convective)هسته را در برگرفته که اندازه آن7/28 درصد از شعاع خورشید می باشد .

انرژی پس از آنکه در هسته تولید شد، وارد منطقه تابش می شود و پس از ١٦٠٠٠٠ سال به منطقه همرفتی می رسد. در منطقه همرفتی، دما به زیر ٢ میلیون درجه سانتی گراد می رسد. در این منطقه، حباب های بزرگ پلاسمای داغ (دریایی از اتم های یونیزه) حرکت می کنند.

"سطح" خورشید، نور سپهر، با ٥٠٠ کیلومتر قطر، ناحیه ای است که نور خورشید از آنجا وارد فضا می شود و پس از ٨ دقیقه به زمین می رسد. لکه های خورشیدی در نور کره مناطقی با میدان مغناطیسی قوی هستند که سردتر، و در نتیجه تیره تر از نواحی اطرافشان در خورشید هستند. دمای نور سپهر تقریبا ٥٥٠ درجه سانتی گراد است. بالای نور سپهر، منطقه رقیقی به نام فام سپهر (کرونوسفر) و سپس تاج وجود دارد. نور مرئی این دو منطقه بسیار ضعیف است، به گونه ای که در مقابل نور شدید نور سپهر دیده نمی شود، بجز هنگام خورشید گرفتگی ها.

در زمان خورشیدگرفتگی، قرص ماه مقابل خورشید قرار می گیرد و نور شدید نور سپهر را پوشش می دهد؛ در این حالت فام سپهر، به شکل حلقه سرخی در اطراف خورشید دیده می شود و تاج، هاله سفید رنگ زیبایی را در اطراف خورشید به وجود می آورد.

پس از نور سپهر، دما با ارتفاع افزایش می یابد؛ به گونه ای که دما در تاج به ٢ میلیون درجه سانتی گراد می رسد.

علّت دمای بالای تاج ٥٠ سال است که یکی از مسائل بزرگ علمی است. زیرا تاج با توجه به دوری از مرکز گرمازای خورشید باید کمترین دما را داشته باشد. پاسخ هایی برای این مساله با کمک فضاپیمای SOHO و TRACE پیدا شد. آنها ردی از میدان مغناطیسی که کل سطح خورشید را می پوشاند، پیدا کردند. دانشمندان می پندارند این پوشش مغناطیسی علّت دمای بالای تاج است. گویی که خطوط میدان با انتقال ذرّات پرانرژی تاج را داغ می کنند. تاج، دمای خود را با تابش و به شکل بادهای خورشیدی، جریانی از ذرّات باردار که تا مرزهای منظومه شمسی پیش می روند، از دست می دهد و به سرعت سرد می شود.

تمام فعالیت های خورشید شامل انتقال جرمی تاج (coronal mass ejection) شراره  (flares) مناطق فعال ولکه های ناشی از آنها طی یک چرخه 11 ساله کم وزیاد می شوند.مقدارتابش ورودی به زمین با نام ثابت خورشیدی نیز دارای ارتباطی با این چرخه می باشد تغییرات بلند دوره ثابت خورشیدی حتی به تغییرات اقلیمی نیز منجر می شود ودوره کمینه ماوندر(maunder minimum) یکی از نمونه ها می باشد.

تابش اشعه ایکس قوی ناشی از شراره های خورشید ٬لایه یونکره (ionosphere) زمین را تحت تاثیر قرار داده وذرات پرانرژی آزاد شده نیز می توانند خطری برای فضانوردان وماهواره ها به حساب بیایند.انتقال جرمی تاج ، فضای بین زمین وخورشید را تحت تاثیر قرار داده وموجب طوفانهای مغناطیسی ودر نتیجه شفق های قطبی می شود.

شفق قطبی

 

                                         پدیده زیبای شفق قطبی

 

 عطارد (تیر)

عطارد

عطارد مداری بیضی شکل دارد که باعث می شود تا ٤٧ میلیون کیلومتری خورشید پیش برود و تا ٧٠ میلیون کیلومتری از آن دور شود. اگر کسی در سطح داغ سیاره عطارد، زمانی که در نزدیک ترین فاصله اش از خورشید است، بایستد، خورشید با اندازه ای تقریبا سه برابر آنچه از روی زمین است، دیده می شود.

دما در سطح عطارد ممکن است تا ٤٣٠ درجه سانتی گراد برسد. چون عطارد جوّی ندارد که دما را در خود نگه دارد، دمای سطح سیاره در شب تا -١٧٠ درجه سانتی گراد افت می کند

به دلیل نزدیکی عطارد به خورشید، رصد آن از روی زمین، اغلب در شفق و فلق ممکن است و پیداکردنش کار ساده ای نیست. ١٣ بار در هر قرن عطارد، از دید ناظران زمینی از مقابل خورشید می گذرد؛ پدیده ای که به آن "گذر" گفته می شود.

دانشمندان می پنداشتند همیشه یک روی عطارد به سمت خورشید است، امّا در سال ١٩٦٥ میلادی ستاره شناسان متوجه شدند این سیاره در هر دو بار گردش به دور خورشید، سه بار به دور خود می چرخد.

عطارد هر ٨٨ روز یکبار به دور خورشید می گردد و با سرعتی حدود ٥٠ کیلومتر در ثانیه در فضا سیر می کند؛ سریع تر از هر سیاره دیگری. طول یک روز عطاردی (یکبار چرخش به دور خود) برابر ۶۴۶/۵۸ روز زمینی است.

عطارد جو ندارد، اما به جای جو، لایه نازکی از اتمهایی دارد که با باد خورشیدی رسیده اند یا شهاب سنگهای کوچک برخوردی آنها را از سطح بلند کرده اند.

به دلیل دمای بسیار زیاد سطح عطارد در روز، اتم ها بسیار سریع از دام گرانش عطارد می گریزند. به دلیل جو بسیار رقیق عطارد، در آنجا فرسایشی وجود ندارد و شهاب سنگها هنگام برخورد با عطارد، ردی از خود در آسمان عطارد به جای نمی گذارند.

سطح عطارد بسیار  شبیه به ماه است؛ با گودال های برخوردی بسیار که حاصل برخورد شهاب سنگ ها و دنباله دارها با سطح عطارد هستند. در عطارد سطوح صاف و هموار نیز وجود دارد و علاوه بر آنها، صخره هایی با صدها کیلومتر طول و بیش از یک کیلومتر ارتفاع نیز وجود دارند که از برخورد پوسته ها، در اوایل پیدایش، به وجود آمده اند.

دهانه عظیم یا رشته دیواره ای کولاریس (Colaris) با ١٣٠٠ کیلومتر قطر، یکی از بزرگترین عوارض عطارد است. این گودال، حاصل برخورد یک شهاب سنگ در اوایل پیدایش منظومه شمسی است. طی نیم میلیارد سال پس از پیدایش، با سرد شدن عطارد، قطر آن یک تا دو کیلومتر کمتر شد. در این زمان، پوسته خارجی منقبض و آنقدر سخت شد که مانع رسیدن ماگها (گدازهها) و مواد آتشفشانی به سطح شد؛ این پایان دوران فعالیت های زمین شناسی در عطارد بود.

عطارد کوچکترین سیاره منظومه شمسی است  . عطارد با هسته ای آهنی به قطر ١٨٠٠ تا ١٩٠٠ کیلومتر که ٧٥ درصد قطر سیاره را تشکیل داده است ، پس از زمین، چگال ترین سیاره منظومه است. پوسته بیرونی عطارد، در مقایسه با پوسته بیرونی زمین که به آن گوشته می گویند، فقط ٥٠٠ تا ٦٠٠ کیلومتر است. به نظر می رسد میدان مغناطیسی این سیاره، نمونه کوچک شده میدان مغناطیسی زمین است، امّا دانشمندان هنوز درباره شدّت این میدان مطمئن نیستند.

تاکنون فقط یک فضاپیما به ملاقات عطارد رفته است: مارینز ١٠ که در عبور از کنار این سیاره توانست از ٤٥ درصد سطح سیاره تصویربرداری کند. در سال ١٩٩١ میلادی داده هایی که از رصدهای راداری به دست آمد، نشان می داد عطارد در گودال های عمیق خود در قطب شمال و جنوب که بسیار سرد هستند و نور خورشید بربستر آنها نمی تابد (کمتر از ٢١٢- درجه سانتی گراد)، احتمالا یخ آب دارد. احتمال دارد شهاب سنگ ها و دنباله دارها یخ آب را به این مناطق آورده باشند یا بخار آب از درون سیاره به سطح آمده باشد و یخ زده باشد.

ماموریت جدید ناسا به سمت عطارد به نام Messenger یا  پیام آور   سال ٢٠١١ میلادی به مقصد می رسد. این فضاپیما به بررسی ترکیبات سیاره، ساختار هسته و میدان مغناطیسی و ماده تشکیل دهنده قطب ها، خواهد پرداخت.

زهره ( ناهید)

زهره

در نگاه اول زهره مانند همدم زمین است. هر دو سیاره از نظر اندازه، جرم، ترکیبات و فاصله از خورشید مشابه یکدیگرند. امّا در نگاهی عمیق تر این دو بسیار متفاوت اند. زهره اقیانوسی ندارد. زهره جوّ بسیار ضخیمی دارد که گرمای سطح را می گیرند و آنجا را به دنیایی داغ و گلخانه مانند تبدیل می کنند.

در سطح زهره دما آنقدر زیاد است که سرب را ذوب می کند و فشار آنقدر بالاست که ایستادن در زهره مانند ایستادن در عمق ٩٠٠ متری اقیانوس های زمین است (٩٠ برابر فشار هوا در سطح زمین).

علاوه بر جذب گرما، این ابرها نور خورشید را بازتاب می کنند. چون زهره نور زیادی بازتاب می کند، معمولا پرنورترین سیاره آسمان است. گرچه به دلیل ضخامت ابرهای زهره، ما نمی توانیم سطح آن را ببینیم؛ امّا فضاپیماهایی بوده اند که از سطح زهره نقشه برداری کرده اند. فضاپیمای "ماژلان" با کمک رادار از سطح زهره  نقشه برداری کرد و "گالیله" موفق شد ساختار ابرهای زهره را در فروسرخ بررسی کند.

مانند عطارد، زهره نیز گاهی از دید رصدگران زمینی، از مقابل قرص خورشید عبور می کند. این گذرهای زهره به صورت جفت رخ می دهند که هر جفت حدود یک قرن با یکدیگر فاصله دارند. از زمان اختراع تلسکوپ، این گذرها در سالهای ١٦٣١، ١٦٣٩ ،١٧٦١ ، ١٧٦٩ ، ١٧٨٤ و ١٨٨٢ میلادی رصد شده اند. آخرین بار در ١٩ خرداد سال ١٣٨٣ شمسی (٨ ژوئن ٢٠٠٤ میلادی) رصدگران سراسر دنیا لکه کوچک زهره را که از مقابل خورشید گذر می کرد، رصد کردند. گذر دوم این جفت در ١٧ خرداد ١٣٩١ شمسی (٦ ژوئن ٢٠١٢ میلادی) رخ خواهد داد.

گذر زهره از مقابل خورشید

جوّ زهره بیشتر از کربن دی اکسید (Co2) و ابرهایی از سولفوریک اسید تشکیل شده است و فقط ردّی از آب، در بخش هایی از جو، دیده شده است. جوّ ضخیم زهره که گرمای خورشید را در خود نگه می دارد، موجب شده است دمای سطح این سیاره به ٤٧٠ درجه سانتی گراد برسد. فضاپیماهایی که تاکنون بر سطح زهره فرود آمده اند، به علّت دما و فشار بسیار زیاد، بیش از چند ساعت دوام نیاورده اند.

سال زهره (زمان حرکت سیاره به دور خورشید) حدود ٢٢٥ روز زمینی است، در حالی که چرخش این سیاره به دور خودش ٢٤٣ روز زمینی است؛ با توجه به جهت چرخش زهره و این اعداد یک شبانه روز (از یک طلوع تا طلوع بعدی خورشید) در زهره ١١٧ برابر یک روز زمینی است. زهره برخلاف سایر سیارات که از غرب به شرق می چرخند، از شرق به غرب به دور خود می چرخد. اگر از روی زهره به خورشید نگاه کنید، خورشید از غرب طلوع و در شرق غروب خواهد کرد. در حالی که زهره در مدار خود به دور خورشید "جلو" حرکت می کند و خودش به آرامی به "عقب" می چرخد، ابرهای جوّ آن با بادهای طوفانی هر چهار روز زمینی در جهت مخالف چرخش سیاره، حرکت می کنند. اینکه این حرکت و چرخش ها چگونه در جوّ زهره به وجود می آیند و باقی می مانند، معّمایی است که سالهاست دانشمندان را به خود مشغول کرده است. حدود ٩٠ درصد سطح زهره به نظر می رسد به تازگی از گدازه های آذرینی (بازالتی) پوشیده شده باشد؛ این گونه تصوّر می شود که ٣٠٠ تا ٥٠٠ میلیون سال پیش همه سطح سیاره با گدازه های آتشفشانی دوباره پوشیده شده است.

ترکیبات گوگردی، که می توان آنها را به فعالیت های آتشفشانی نسبت داد، در ابرهای زهره فراوانند. حرکت جوّ چگال زهره که حاوی عناصر شیمیایی خورنده و مخرب نیز هست، موجب اشکال خاصّی از فرسایش در سطح زهره می شوند. در تصاویر راداری، نشانه هایی از وزش باد و تپه های خاکی دیده می شود. گودال های برخوردی کوچکتر از ٥/١ تا ٢ کیلومتر در سطح زهره دیده نمی شوند زیرا شهاب سنگهای کوچکی که ممکن است چنین گودال هایی را بسازند، پیش از رسیدن به سطح زهره، در جوّ ضخیم آن می سوزند. بیش از ١٠٠٠ آتشفشان و مراکز آتشفشانی با قطری بیش از ٢٠ کیلومتر در زهره دیده می شوند. جریان های آتشفشانی، کانال های بلندی به طول صدها کیلومتر با ساختارهای موجی شکل به وجود می آورند.

دشت ایشتر (Ishtar Terra)، با اندازه ای برابر استرالیا، در نواحی قطب شمال سیاره قرار گرفته است؛ دشت آفرودیت (Aphrodite Terra) ؛ اندازه ای برابر آمریکای جنوبی، در نزدیکی استوا است. کوه ماکسول (Maxwell) با ارتفاعی قابل قیاس با قلّه اورست در زمین، در لبه شرقی دشت ایشتر است.

زهره هسته ای آهنی با قطر ٣٠٠٠ کیلومتر دارد. این سیاره گرچه مانند زمین هسته ای آهنی دارد، امّا به علّت چرخش کندش، میدان مغناطیسی مانند آنچه در اطراف زمین است، در اطراف خود ندارد.

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم فروردین 1388ساعت 7:36 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

صد ساعت نجوم آغاز شد

صد ساعت نجوم آغاز شد
شرح:

امروز، 100 ساعت نجوم شروع میشود، یک پروژه بنیادی از سال جهانی نجوم 2009 که چهارصدمین سالگرد اکتشاف آسمان با تلسکوپ اصلی گالیله را جشن میگیرد. برنامه های عمومی متنوع زیادی که در سرتاسر جهان ریخته شده اند امروز با مراسم افتتاحیه در موسسه فرانکلین فیلادلفیا شروع میشوند، و از 2 آوریل تا 5 آوریل(13فروردین تا 16فروردین) ادامه دارند، قسمتی از پروژه هستند. برنامه به همراه یکی از دو تلسکوپ باقیمانده گالیله، به صورت زنده از اینترنت پخش میشود. قطعا، آسمان دیده شده توسط گالیله امروزه هنوز میتواند دیده شود، و حتی با تعداد بیشتری ابزارهای توانا آسمان بیشتر در دسترس است. اما این منظره از آسمان که از یک رصدخانه خصوصی در وسپرم هانگری(Veszprem Hungary ) است جرمهایی را در بر دارد که گالیله وقتی به آسمان نگاه میکرد، نمیدید. تصویر ثبت شده در 26 مارچ(6 فروردین)، دو رد ایستگاه فضایی بین المللی(رد روشنتر) و مسیر شاتل دیسکاوری در مدار پایینتر زمین را به خوبی رد حرکت هواپیما ثبت کرده است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سیزدهم فروردین 1388ساعت 8:13 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

 

ابرها چگونه در هوا شناور می مانند؟

ابر ها از هزاران میلیارد قطرک یا قطره های ریز رطوبت تشکیل میشوند.این قطرک ها که به طور عمده از دریاها واقیانوس ها منشأ می گیرند،زمانی به وجود می آیند که هوای گرم خیزش پیدا می کندو آن قدر سرد می شود که بخار آب در آن متراکم می گردد.

همگام با این رویداد ،بخار متراکم شده به ذرات دود فغبار ودیگر ذرات معلق در هوا که در این حالت هسته های تراکم نامیده می شوند،می چسبد.

ابر های معمولی ،در واقع حاوی مقادیر بسیار زیادی از آب می باشند،ولی قطرک ها بلور های یخ حاصل از تراکم ،بسیار ریز تر از حدی هستند که حتی بتوانندنم باران ایجاد کنند.سرعت سقوط این ذرات در مقایسه با جریان های بالا رو موجود در جو،قابل توجه نیست.به این ترتیب ،حرکت رو به بالای جریان های هوا ،آن ها را نگه می دارد و ابر ها به صورت توده های وسیع به وسیله ی باد جابه جا می شوند .

شاید تعجب کنید اگر بدانید که ارتفاع ابر های بسیار بزرگ از سطح زمین به 18 هزار مترو وزن آن ها به حدود یک میلیون تن می رسد

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 5:18 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

کشف یک فراخورشیدی با طولانی ترین زمان گذر

کشف یک فراخورشیدی با طولانی ترین زمان گذر چاپ
   
منبع sky & telescope   
27-12-1387
ماه گذشته و تقریبا همزمان با روز ولنتاین، گذر مشکوک یك سیاره فراخورشیدی در فاصله 190 سال نوری از زمین همه را شگفت زده كرد. دانشمندان در عین ناباوری شاهد کشف یك مشتری داغ بودند.
 

 گذر هنگامی اتفاق می افتد كه یك سیاره از دید ناظر زمینی از مقابل صفحه ستاره میزبانش عبور می كند. اهمیت این گذرها از آن جهت است كه اندازه و جرم سیاره ای را كه امكان بررسی تركیبات آن برای دانشمندان میسر نمی باشد، مشخص می کند.

گذر سیاره فراخورشیدی HD 80606b نخستین بار در سال 1379 بر اثر اغتشاش حاصل در ستاره میزبانش (که از گرانش سیاره ناشی می شد) كشف شد. در حالی كه دانشمندان امیدشان را برا ی مشاهده این گذر از دست داده بودند، در آذر 1385 یك تیم اختر شناسی به سرپرستی «گرگ لاگلین»(Greg Laughlin)، از دانشگاه كالیفرنیا، سیاره را هنگام پنهان شدن در پشت ستاره غافلگیر كردند. بر اساس این رصد، مدار HD 80606b از دید ناظر زمینی از لبه و یا نزدیك به لبه مدار مشاهده شده است.

 

Image 

سیاره HD 80606b هر 111 روز یك بار به دور ستاره مادر می گردد. پیش از این هیچ گذری طولانی تر از 21 روز برای یک سیاره فراخورشیدی مشابه رصد نشده بود. ‌بنابراین HD 80606b ركورددار طولانی ترین زمان گذر در میان سیارات فراخورشیدی به حساب می آید. این موضوع به ستاره شناسان كمك می كند تا شكاف بین اكثر سیارات فراخورشیدی در حال گذر كه مانند یك مشتری داغ با دوره مداری بسیار كوتاه (به مدت چند روز) هستند و نیز  مشتری منظومه خودمان كه گذرش به دور خورشید 12 سال طول می كشد را پر كنند.

یك گروه رصدی متشكل از دانشجویان دانشگاه لندن به سرپرستی « استیون فاسی» با استفاده از تسكوپ های 25 و 35 سانتیمتری سلسترون و مید در خارج از لندن به رصد پرداختند و میزان تیرگی یا کاهش شدت نور ستاره میزبان را در لحظه گذر سیاره HD 80606b اندازه گیری کردند و از این طریق قطر سیاره را بدست آوردند. این سیاره دارای قطری برابر مشتری و جرمی حدود چهار برابر مشتری است  و با در برداشتن عناصر سنگین بسیار متراكم،‌ خود دنیائی است بسیار چگال تر از غول های گازی منظومه شمسی . 

از سوی دیگر در جنوب فرانسه یك تیم به سرپرستی Claire Moutou از دانشگاه مارسل، با استفاده از تلسكوپ های 1.93 و 1.2 متری، روش های پیشرفته تری را به خدمت گرفتند  و در حالیكه هنوز نتایج بدست آمده از رصد آنها در انتظار تایید است،‌ متوجه شدند كه  مدار سیاره با زاویه بسیار بزرگ  به سمت خط استوای ستاره متمایل است.

 Image

شبیه سازی كامپیوتری تشعشع گرما از نیمه تاریك سیاره فراخورشیدی HD 80606b هنگام گذر از نزدیكی ستاره مادر را نشان می دهد. عكس های بالا (سمت چپ) در 4.4 روز و پایین (سمت راست) در 8.9 روز بعد از حضیض مداری عكسبرداری شده اند.

 دانشمندان می دانستند كه HD 80606b دارای یك مدار نامتعارف گریزنده از مركز است، به طوری كه سیاره در  مقایسه با فاصله عطارد و خورشید به ستاره اش نزدیكتر  و در دورترین حالت در فاصله ای برابر فاصله زمین و خورشید قرار می گیرد. این مسیر طولانی باعث ایجاد تغییرات  به اندازه 800 برابر در شدت نوری می شود كه سیاره از ستاره اش دریافت می كند و در نهایت منجر به گرمای بسیار شدید به مدت چند ساعت و سرمای نسبی به مدت  111 روز می شود

منبع:http://nojumnews.com/
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 4:53 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

طوفان در ماه

طوفان در ماه

 

 اگر شانس يارتان باشد و قادر به بودن در خط گذر شب به روز ماه باشيد، طوفان عظيمي از غبار را مشاهده خواهيد كرد كه پس از يك شب يخزده، با رؤيت خورشيد گرمابخش در آسمان ماه به پايكوبي مي‌پردازند. آيا اين يك افسانه است؟ پاسخ منفي است زيرا سند و گواه زنده‌اي نيز براي اين موضوع وجود دارد.
 يكي از مأموريتهاي سرنشينان آپولوي 17 در سال 1972 نصب دستگاهي به نام "
LEAM"روي سطح ماه بود. تيموتي استابز از  مركز پروازهاي فضايي گودارد توضيح مي‌دهد كه اين وسيله براي بررسي غبار يا ذراتي كه در اثر برخورد سنگهاي سرگردان به سطح ماه، از سطح اين قمر جدا شده و راه فضا را در پيش مي‌گيرند، طراحي شده بود.
 بيليونها سال پيش سطح ماه در معرض برخوردهاي سنگيني قرار داشت كه هم‌اكنون نيز گاه‌گاهي روي مي‌دهد. غبار ناشي از اين برخوردها  تمام سطح ماه را پوشانده است. مححقان پروژه آپولو مي‌خواستند بدانند كه چه مقدار غبار در اثر اين برخوردها به فضا بلند مي‌شود و چه بر سر آنها مي‌آيد. LEAM به گونه‌اي طراحي شده بود كه مي‌توانست با استفاده از سه سنسور خود سرعت ، انرژي و جهت ذرات به هوابلند شده را در سه جهت بالا، شرق و غرب اندازه‌گيري كند.
 اين داده‌هاي قديمي هم‌اكنون توسط گروه‌هاي مستقل و جداگانه‌اي از دانشمندان ناسا و دانشگاه‌هاي مختلف بررسي و آناليز مي‌شود. "گري اُلُاِفت" از دانشكده معادن كلرادو در گلدن، يكي از آنها است. او مي‌گويد: "واقعاً شگفت انگيز است. هر بار كه صبح از راه مي‌رسد جمعيت غبار به شدت افزايش پيدا مي‌كند. آنها در همه جهت حركت مي‌كنند و سرعتشان خيلي كمتر از سرعتي است كه ما براي ذرات جهنده ناشي از برخورد انتظار داريم."
 در توضيح علت اين ماجرا  استابز ايده جالبي دارد: "قسمت روز ماه داراي شارژ مثبت و بخش تاريك آن داراي شارژ منفي است. زماني كه خط شب و روز حركت مي‌كند، ذرات باردارشده در اثر نيروي الكترواستاتيكي به جنبش در مي‌آيند. كروي بودن ماه برايند نيروها را تقريباً افقي مي‌كند و بنابراين ما شاهد حركت طوفاني از غبار مي‌شويم."
 اُلُاِفت در ادامه سخنان استابز افزود: "موضوع جالب ديگر چند ساعتي پس از طلوع خورشيد روي مي‌دهد، در هر بار طلوع خورشيد و پس از طي چند ساعتي دماي دستگاه
LEAM به شدت افزايش مي‌يافت و به دماي جوش آب مي‌رسيد تا جاييكه دستگاه به علت دماي بسيار زياد خود را خاموش مي‌كرد. اين موضوع مي‌توانست ناشي از چسبيدن غبار باردار شده بر سطح دستگاه باشد. در نتيجه سطح دستگاه كدر شده و انرژي بيشتري جذب مي‌كرد كه منتج به افزايش دما مي‌شد." هيچ‌كس در اين مورد مطمئن نيست.LEAM
براي مدت كوتاهي فعال بود وداده جمع‌آوري و ارسال مي‌كرد. حدود 620 ساعت در شب و 150 ساعت در روز و بعد از آن خاموش شد و مأموريت پايان يافت.

روشني افق ماه قبل از طلوع خورشيد
در اين تصوير که در سال ۱۹۹۴ توسط مدارگرد ماه به نام سلمنتاين برداشته شده است روشنايی لبه ماه کاملا مشخص است

 فضانوردان نيز ممكن بوده در زماني كه به دور ماه مي‌چرخيدند، اين طوفان صبحگاهي را ديده باشند.  خدمه آپولوهاي 8، 10، 12 و 17 در گزارشات خود پديده گرگ‌و‌ميش  بودن افق قبل از طلوع خورشيد را گزارش كرده‌اند. اين پديده كه قاعدتاً نبايد در ماه وجود داشته باشد مي‌تواند به دليل وجود غبار در فضا باشد. همچنين فضاپيماي نقشه‌بردار ناسا نيز درست لحظاتي قبل از طلوع و يا چند لحظه بعد از غروب خورشيد، تصاويري از افق سرخ‌رنگ را ثبت كرده‌اند. درست مانند آنچه فضانوردان گزارش كرده بودند.
 براي درك بهتر اين موضوع ، بايد تا سال 2018 يعني زماني كه مجدداً فضانوردان به ماه باز‌مي‌گردند صبر كنيم. اينبار آنها بر خلاف اسلاف خود اقامتي طولاني خواهند داشت و مسلماً شب و روز ماه را تجربه خواهند كرد. شايد اين طوفان غبار مزاحمي جدي و مشكلي حياتي باشد و شايد منظره‌اي زيبا از حركت در قمري ساكن و كسل‌كننده. بشر هنوز بايد خيلي چيزها در مورد نزديكترين همسايه سماوي خود ياد بگيرد.

 

1972 - خدمه آپولو 17 طوفن غبار را در دستنوشته هاي خود ثبت كرده اند
اين گزارش دستنويس خدمه آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ از طوفان غبار بر سطح ماه است.
 

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 4:51 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

بزرگترین ستاره کیهان کدام ستاره است؟

 

بزرگترین ستاره کیهان کدام ستاره است؟

بهتر است این سوال را اینگونه تغییر دهیم که:بزرگترین ستاره ای که ما در کیهان میشناسیم کدام است؟

قبل از اینکه مستقیما به سراغ جواب این سوال برویم بهتر است نگاهی به خورشید خودمان بیندازیم . خورشید، این ستاره نام آشنای منظومه ما با قطری در حدود 1.4 میلیون کیلومتر (870،000 مایل) دارای ابعاد بسیارعظیمی است که حتی تصور آن هم به سختی امکان پذیراست.این ستاره 99% از کل ماده موجود در منظومه شمسی ما را به خود اختصاص داده است و میتوان یک میلیون سیاره زمین را به راحتی درون آن جای داد.

 ستاره شناسان برای مقایسه ستارگان بزرگ و کوچک از دو اصطلاح" شعاع خورشیدی "و "جرم خورشیدی "استفاده می کنند . یک شعاع خورشیدی برابر است با690،000 کیلومتر (432،000مایل) ویک جرم خورشیدی معادل 2 x 1030 کیلومتر(4.3 x 1030 پوند) _که چیزی در حدود 000،000،000،000،2000،000،000،000،000،000کیلومتر می شود _است.

یکی از ستارگان غول پیکر کهکشان ما "اتا کارینا"ست که در فاصله ای در حدود7500 سال نوری از زمین قرار دارد .اتا کارینا جرمی  100 برابر جرم خورشیدی دارد و4 میلیون برابر از خورشید ما  درخشان تر است . بیشتر ستارگان با ساطع کردن بادهای خورشیدی در طول زمان جرم خود را از دست میدهند  . اتا کارینا  نیز با توجه به اندازه فوق العاده زیادش  هر سال جرمی  در حدود 500 برابر جرم زمین را بوسیله  تولید بادهایی که پراکنده می کند از دست می دهد . بااین حال و با توجه به این جرم عظیم از دست رفته، باز هم مشخص کردن دقیق سطح پایانی ستاره و نقطه آغازی بادهای میان ستاره ای آن برای اختر شناسان کاری بسیار دشوار است.

بنابراین شاید دقیق ترین اندازه ای که برای آن میتوان در نظر گرفت این است که اتا کارینا اندازه ای در حدود 400 برابر خورشید ما دارد . و نکته جالب توجه تر اینکه  به زودی اتا کارینا به صورت یک ابر نواختر منفجر خواهد شد و ما شاهد تماشایی ترین و فوق العاده ترین سوپر نوایی خواهیم بود که بشر تا به حال دیده است.

ولی اتا کارینا نیز در برابر "" VY Canis Majoris ستاره بزرگی نیست. ستاره VY صورت فلکی سگ بزرگ یک ابر غول سرخ است که در فاصله 5000 سال نوری اززمین قرارگرفته است. براساس محاسبات اخیری که توسط Roberta Humphreys ،از استادان دانشگاه مینسوتا ،انجام گرفته است ابعاد این ستاره 2100 برابرخورشید است و اگردر منظومه شمسی قرارمیگرفت تا ورای مدارزحل نیزکشیده میشد .جالب اینکه بیش از 8 ساعت طول میکشد تا نور محیط آن را بپیماید.

اما برخی ازستاره شناسان نیزمعتقدند ابعادVYکوچکترودرحدود 600 برابرخورشید ماست وبا قرار گرفتن درمنظومه شمسی فاصله ای به شعاع مدار مریخ را پوشش می دهد.

با این حال  VYبزرگترین ستاره ای است که ما می شناسیم اما احتملا راه شیری تعداد بیشتری ستاره های بزرگتر ازاین را دارد که تنها به سبب اینکه با گازوغبار پوشیده شده اند ما قادربه دیدن آنها نیستیم.

اما بیایید به سوال اصلی بازگردیم :

بزرگترین ستاره عالم کدام است؟

 به طورقطع پیدا کردن جواب این سوال غیرممکن است زیراعالم وسعت بی انتهایی دارد وما قادربه بررسی جزء به جزءاین وسعت نیستیم.

اما ستارگان غول پیکر چه خصوصیاتی دارند ؟

به عقیده  Roberta Humphreys،بزرگترین ستاره ها سردترین آنها هستند و با اینکه اتا کارینا درخشان ترین ستاره شناخته شده است اما این ستاره دمای فوق العاده زیاد 25،000 درجه کلوین را دارد.

بزرگترین ستاره ها به احتمال زیاد ابرغول های سرد هستند. برای مثال؛با اینکه  VYسگ بزرگ تنها دمایی در حدود 3500 درجه کلوین دارد اما یک ستاره واقعا بزرگ حتی دمایی کمتر از این دارد ،مثلا در دمای 3000 درجه کلوین یک ابرغول سرد ابعادی در حدود2600 برابرخورشید داردو به نظر Roberta ستاره ای با این خصوصیات بزرگترین ستاره  ممکن است.

منبع : Universetoday.com
کد : N-554
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 4:48 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

بزرگترين برخوردهاي ثبت شده كيهاني

در نگاه جديدي به آسمان، چهار كهكشان غول پيكر يكي از بزرگترين برخوردهاي ثبت شده كيهاني را شكل دادند 
 

در نگاه جديدي به آسمان، چهار كهكشان غول پيكر يكي از بزرگترين برخوردهاي ثبت شده كيهاني را شكل دادند.

گروهي از اخترشناسان در آمريكا با استفاده از تلسكوپ‌هاي فضايي سازمان ناسا، اسپيتزر و چاندرا به همراه رصدخانه‌هاي زميني اين گروه كهكشاني را در حال برخوردي شديد با يكديگر مشاهده كرده‌اند.

پيش‌بيني مي‌شود كه اين كهكشان‌ها با هم برخورد كرده و در نهايت به يك كهكشان منفرد و غول پيكر تبديل شوند كه 10 برابر عظيم تر از كهكشان راه شيري ما است.

جزئيات اين پژوهش در نشريه Astrophysical Journal Letters منتشر خواهد شد.

مشاهده چنين پديده‌اي كه بسيار نادر است نگاهي به چگونگي شكل گيري بزرگترين و عظيم‌ترين كهكشانها در كائنات است.

تصادم، برخورد و ادغام بين كهكشان‌ها در كائنات امري شايع و متداول است.

امروزه شواهد علمي معتبري در زمينه ادغام ‌هاي بين يك كهكشان بزرگ با چندين كهكشان كوچكتر كه ادغام كوچك ناميده مي‌شود ‌در دسترس است.

اخترشناسان تاكنون شاهد برخورد هاي بزرگ در بين جفت‌هايي از كهكشان‌ها كه به اندازه يكديگر هستند، بوده‌اند اما تا به حال چنين تصادمي مهيب بين چندين كهكشان، آن هم در اين ابعاد بزرگ مشاهده نشده بود.

منبع : هوپا

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 4:12 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 


ستاره شناساني كه 28 سياره جديد در حال گردش به دور ستاره ها را كشف كرده اند مي گويند زمين تنها سياره منحصر به فرد نيست، زيرا آنها به وجود بيليونها سياره قابل سكونت پي برده اند.پژوهشگران در همايش اين هفته انجمن نجوم آمريكا ادعا كردند كه بيشتر سياره هايي كه اخيراً كشف شده اند سياره هايي خارج از منظومه شمسي ما مي باشند.پروفسور «جفري ماركي» از دانشگاه كاليفرنيا گفت: اين يافته ها نشان مي دهد بر خلاف آنچه تصور مي كرديم اقامتگاه ما يعني زمين، مكاني ناياب و نادر درجهان نيست. در سال گذشته ميلادي با همكاري بين المللي پژوهشگراني از كشورهاي آمريكا، انگليس و استراليا از ميان 37 اجرام جديد آسماني 28 سياره كشف شد كه هر يك حول ستاره اي بزرگتر از خود مي چرخند. اين 37 شيء مشاهده شده را 7 كوتوله قهوه اي رنگ (ستاره هاي ناقصي كه بزرگتر از ژوپيتر هستند)، 2 توده غول پيكر گاز يا شايد كوتوله هاي قهوه اي كوچكتر و 28 سياره تشكيل مي دهند. بيشتر اين ستاره ها مانند خورشيد در منظومه شمسي چندين سياره دارند كه همگي به دور مدار ستاره شان مي گردند. در اين بين سياره اي شبيه نپتون كه حول ستاره «جليس 436» مي چرخد، نظر دانشمندان را به خود جلب كرده است، زيرا به نظر مي رسد صخره هاي آن پوشيده از آب مي باشد. آب داغي كه در سطوح شيميايي غير خاكي آن است به دليل فشار شديد حاكم بر اين سياره مي باشد. پژوهشگران سوئيسي و بلژيكي براي تحقيق بيشتر، ستاره اي را بين اين سياره و زمين در نظر گرفتند و سپس با تغييرات اندك نور اين ستاره توانستند به ميزان قطر و چگالي اين سياره پي ببرند. بنا بر اظهارات «ماركي» با توجه به چگالي 2 گرم بر سانتي متر مكعب اين سياره كه دو برابر چگالي آب است بايستي 50 درصد اين سياره صخره و حدود 50 درصد ديگر آن آب و ميزان كمي هيدروژن و هليم باشد. «ماركي» مي گويد: در مورد اين سياره مطمئن هستيم كه صخره هاي آن را پوششهاي ضخيم و عظيم الجثه اي از آب فرا گرفته است. آنچه بيش از حد ما را هيجان زده مي سازد آن است كه اين سياره مانند زمين پرصخره و داراي ميزان زيادي آب كه جز و لاينفك حيات است، مي باشد. كهكشان راه شيري 200 بيليون ستاره دارد كه تخمين زده مي شود شايد قريب به 10 درصد آنها سياراتي قابل سكونت داشته باشند.منبع:www.news-astronomy.blogfa.com
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 3:56 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

يكي از پر سرعت ترين ستاره هائي كه تا بحال توسط دانشمندان مشاهده شده فرضيه هاي موجود در مورد علت سرعت خيره كننده خود را به چالش كشانده است.  
 اين گلوله توپ كيهاني كه يك ستاره نوتروني به نام RX J0822-4300  است توسط رصد خانه پرتو ايكس چاندراه كشف شد.

دانشمندان با استفاده از مشاهدات 5 ساله چاندرا نشان دادند كه اين ستاره سركش با كج كردن مسير خود در حال دور شدن از Puppis  است. Puppis  بقاياي ابر نواختري است كه حدود 2700 سال پيش لز انفجار يك ستاره بجاي مانده است.  اين ستاره نوتروني با سرعتي حدود چهار و هشت ميليون كيلومتر در حال خارج شدن از كهكشان راه شيري است.  

 

رابرت پتره ، اختر شناس مركز پروازهاي فضائي گودارد ناساس مي گويد" اين ستاره نوتروني درست بعد از تولد يك بليط يكطرفه به سمت خارج از راه شيري گرفته است." وي اضافه مي كند كه اختر شناسان ستاره هاي ديگري را مشاهده كردند كه از كهكشان به بيرون پرتاب شدند ولي هيچكدام سرعت اين ستاره نوتروني را نداشته است.

 

ستاره هاي پر سرعت ديگري در كهكشان راه شيري وجود دارند كه توسط ابر سياهچاله موجود در مركز كهكشان با سرعتي معادل يك سوم سرعت اين ستاره و به سمت فضاي بين ستاره اي پرتاب شدند.

 

اما اين ستاره نوتروني توسط انفجار ناموزون ابرنواختر به بيرون پرتاب شده و به اين سرعت رسيده است. اين ستاره تا بحال 20 سال نوري مسافرت كرده و ميليونها سال طول خواهد كشيد تا از پهنه كهكشان خارج شود.

 

با وجود استفاده از مدلهاي رايانه اي پيشرفته براي مشابه سازي اينكه چگونه يك موشك ستاره اي مانند اين شكل مي گيرد ، دانشمندان هنوز دليل آن را نمي دانند.  

 

جزئيات تحقيقات پتره در شماره اخير مجله اختر فيزيك چاپ شده است.

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم فروردین 1388ساعت 3:51 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

ستاره های پیر و جوان

ستاره های پیر و جوان


ستاره های پیر و جوان
شرح:

ستاره های کهکشان یا خوشه های باز نسبتا جوان هستند. این گروه از ستاره ها نزدیک صفحه راه شیری متولد میشوند، اما در حالی که اعضای خوشه ها در میان کهکشان توسط اثر متقابل گرانشی پخش میشوند تعداد آنها رفته رفته کاهش می یابد. این خوشه باز درخشان، به نام M46 ، با سنی در حدود 300 میلیون سال جوان محسوب میشود و هنوز دارای چند صد ستاره در محدوده 30 سال نوری یا بیشترش است. اما به نظر می آید M46 که در حدود 5000 سال نوری ما در صورت فلکی کشتی واقع شده است، دارای یک تناقض در جوانی اش است. در منظره آسمانی دوست داشتنی و رنگارنگ، تکه ای دایره شکل در پایین مرکز M46 (همچنین در بالا سمت چپ) یک سحابی سیاره نما به نام NGC2438 است. سحابی سیاره نما یک مرحله پایانی و مختصر در زندگی یک ستاره خورشید مانند است که طی چندین میلیارد سال زندگی مخزن مرکزی سوخت هیدروژن اش تمام شده است. در واقع NGC2438 پیر در فاصله 3000 سال نوری است و با سرعتی متفاوت با اعضای خوشه M46 حرکت میکند. این نمایش شی پیش زمینه، فقط با شانس قرارگرفتن در امتداد خط دید ما به M46 جوان ظاهر شده است.

عکس از: Roth Ritter (Dark Atmospheres)

+ نوشته شده در  جمعه هفتم فروردین 1388ساعت 2:39 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  | 

سحابی مرغ دریایی

سحابی مرغ دریایی


سحابی مرغ دریایی
شرح:

تصویر دو دوربین، یک DSLR و یک CCD در این تصویر با هم ترکیب شده اند. هر دو دوربین در جشن ستارگان زمستانی در فلوریدا به یک تلسکوپ متصل شده اند تا این نما را از سحابی مرغ دریایی ثبت کنند. این تصویر با میدان دید باز، از صفحه راه شیری و در نزدیکی شباهنگ، پرنورترین ستاره کلب اکبر گرفته شده است. این تصویر گسترده اجرام دیگری نیز در خود جای داده است. یکی از آنها، NGC 2327 ، یک منطقه نشری متراکم و غبارآلود است که سر پرنده را می سازد. و IC 2177 که بال پرنده را تشکیل می دهد. این سحابی غبارآلود، که نور سرخ رنگ اتم هیدروژن آن را روشن کرده است، 250 سال نری پهنا دارد و در فاصله 3800 سال نوری فاصله دارد.

عکس از: Frank Barrett, Steve Davis

+ نوشته شده در  جمعه هفتم فروردین 1388ساعت 2:32 بعد از ظهر  توسط زینب ابوطالبی  |